AI Act po 2 sierpnia 2026
4 sie 2026 · RS Management
W skrócie
- Termin 2 sierpnia 2026 znaczy dziś coś innego, niż zakładały plany zgodności pisane w 2025 roku.
- Weszły obowiązki przejrzystości z art. 50, a wymogi dla systemów wysokiego ryzyka z załącznika III przesunięto na 2 grudnia 2027.
- Rekrutacja i zarządzanie pracownikami zostają obszarem wysokiego ryzyka.
- Przejrzystość zamyka się w tym kwartale, inwentarz do końca 2026 roku, umowy z dostawcami przy najbliższym odnowieniu.
„Czy od 2 sierpnia 2026 musimy spełniać wszystkie wymogi AI Act?” Nie wszystkie. Data 2 sierpnia 2026 przez ponad dwa lata funkcjonowała jako moment pełnego stosowania unijnego rozporządzenia o sztucznej inteligencji, ale 27 lipca 2026 weszło w życie rozporządzenie (UE) 2026/1744, opublikowane w Dzienniku Urzędowym 24 lipca, które przesunęło najcięższą część obowiązków o kilkanaście miesięcy.1 Termin nie zniknął, tylko oznacza dziś coś innego, niż zakładała większość planów zgodności pisanych w 2025 roku.
Przy klasyfikacji konkretnego systemu należy sięgnąć po wsparcie prawnika.
Kalendarz po nowelizacji
Rozporządzenie (UE) 2024/1689 weszło w życie 1 sierpnia 2024 i uruchamia się etapami, zgodnie z art. 113:
- 1 sierpnia 2024Wejście w życie rozporządzenia (UE) 2024/1689
- 2 lutego 2025Zakazane praktyki i obowiązek kompetencji w zakresie AI (rozdz. I i II)
- 2 sierpnia 2025Modele ogólnego przeznaczenia, organy nadzoru, kary, poufność
- 2 sierpnia 2026Pozostała część rozporządzenia, w tym przejrzystość z art. 50 oraz art. 101
- 2 grudnia 2026Nowe zakazy z art. 5; koniec okresu przejściowego na oznaczanie treści
- 2 grudnia 2027Samodzielne systemy wysokiego ryzyka z załącznika III (przesunięte)
- 2 sierpnia 2028Systemy wysokiego ryzyka wbudowane w produkty z załącznika I (przesunięte)
Nowelizacja dołożyła dwie daty pośrednie. Od 2 grudnia 2026 obowiązują nowe zakazy z art. 5, obejmujące generowanie materiałów intymnych bez zgody osoby oraz materiałów przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci. Ten sam dzień kończy okres przejściowy na oznaczanie treści w formacie odczytywalnym maszynowo dla systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026.
Co zaczęło obowiązywać 2 sierpnia
Obowiązki przejrzystości z art. 50 schodzą dziś na poziom operacyjny. Komisja Europejska przyjęła 20 lipca 2026 finalne wytyczne do tego artykułu, które porządkują poniższe sytuacje na przykładach.2
| Sytuacja | Obowiązek | Kto odpowiada |
|---|---|---|
| Rozmowa z systemem AI, np. chatbotem | Poinformowanie rozmówcy, że rozmawia z AI | Dostawca systemu |
| Treści syntetyczne: dźwięk, obraz, wideo, tekst | Oznaczenie w formacie odczytywalnym maszynowo | Dostawca systemu |
| Rozpoznawanie emocji, kategoryzacja biometryczna | Poinformowanie osób objętych systemem | Podmiot stosujący |
| Deepfake i teksty w sprawach interesu publicznego | Ujawnienie, z wyjątkami dla treści poddanych redakcji człowieka | Podmiot stosujący |
Dotyka to wielu firm, które nie uważają się za organizacje technologiczne: chatbota na stronie, asystenta w kanale obsługi klienta, grafiki albo nagrania wygenerowanego do kampanii marketingowej.
Kary i mniejsze firmy
Art. 99 ustawia trzy poziomy sankcji: do 35 mln euro lub 7% światowego rocznego obrotu za naruszenie zakazanych praktyk, do 15 mln euro lub 3% za większość pozostałych naruszeń oraz do 7,5 mln euro lub 1% za podanie nieprawdziwych albo wprowadzających w błąd informacji.3 Wobec przedsiębiorstw stosuje się wartość wyższą z tych dwóch.
Ustęp 6 tego samego artykułu odwraca regułę dla małych i średnich przedsiębiorstw, w tym startupów: wobec nich stosuje się wartość niższą z dwóch. Lipcowa nowelizacja dodała analogiczny mechanizm dla małych spółek o średniej kapitalizacji. Dla firmy z obrotem rzędu kilkudziesięciu milionów złotych różnica między tymi dwoma sposobami liczenia bywa różnicą między karą dotkliwą a karą kończącą działalność. Ten szczegół najczęściej umyka w rozmowach o AI Act na poziomie zarządu.
HR jako obszar wysokiego ryzyka
Załącznik III w punkcie 4 obejmuje zatrudnienie i zarządzanie pracownikami. Litera a wymienia systemy używane do rekrutacji i selekcji, w szczególności do kierowania ukierunkowanych ogłoszeń o pracę, analizy i filtrowania zgłoszeń oraz oceny kandydatów. Litera b obejmuje systemy wspierające decyzje o warunkach stosunku pracy, awansie i rozwiązaniu umowy, przydzielanie zadań na podstawie zachowania lub cech osobowych, a także monitorowanie i ocenę wyników oraz zachowania pracowników.
Narzędzie rankujące życiorysy, model punktujący kandydatów, analiza nagrań z rozmów rekrutacyjnych albo system przydzielający zadania na podstawie profilu pracownika może mieścić się w tym punkcie. O kwalifikacji rozstrzyga analiza konkretnego zastosowania, w tym wyjątki z art. 6 ust. 3 dla systemów, które nie wpływają istotnie na wynik decyzji. Pełne wymogi zaczną obowiązywać 2 grudnia 2027, więc działy HR dostały około szesnastu dodatkowych miesięcy.
Prace zajmują więcej, niż wygląda to na starcie. Kolejność dla działu HR:
- Spis narzędzi. Wszystkie narzędzia dotykające kandydatów i pracowników, łącznie z funkcjami AI włączonymi w systemie rekrutacyjnym bez odrębnej decyzji zakupowej.
- Przegląd umów z dostawcami. Pod kątem dokumentacji, którą dostawca będzie musiał dostarczyć.
- Projekt nadzoru ludzkiego. Wskazanie osoby, która ma kompetencje i mandat do odrzucenia rekomendacji systemu.
- Informowanie i rejestry. Zasady informowania kandydatów i pracowników oraz retencja rejestrów zdarzeń.
Obowiązki podmiotu stosującego poza HR
Art. 26 nakłada obowiązki na organizację korzystającą z systemu wysokiego ryzyka, niezależnie od obowiązków dostawcy. Nie da się ich przenieść umową na kogoś innego, co bywa zaskoczeniem po zakupie gotowego narzędzia od uznanego producenta. Rdzeń tych obowiązków jest powtarzalny w każdej branży:
- używanie systemu zgodnie z instrukcją dostawcy,
- nadzór powierzony ludziom o odpowiednich kompetencjach i wsparciu,
- monitorowanie działania, a przy podejrzeniu ryzyka dla zdrowia, bezpieczeństwa albo praw podstawowych wstrzymanie użycia i poinformowanie dostawcy oraz organu nadzoru,
- przechowywanie automatycznie generowanych rejestrów zdarzeń przez okres wskazany w przepisach,
- dbanie o adekwatność danych wejściowych w zakresie, w jakim organizacja ma nad nimi kontrolę.
Część podmiotów, w tym instytucje publiczne oraz podmioty świadczące określone usługi, przeprowadza dodatkowo ocenę skutków dla praw podstawowych z art. 27.
Polski organ nadzoru
Ustawa z 3 lipca 2026 o systemach sztucznej inteligencji została podpisana przez prezydenta 24 lipca i ogłoszona w Dzienniku Ustaw 27 lipca 2026 (poz. 1003), a zasadnicza część jej przepisów wchodzi w życie 11 sierpnia 2026.4 Powołuje ona Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI) jako krajowy organ nadzoru rynku i punkt kontaktowy wobec instytucji unijnych. Ustawa daje dwa miesiące od wejścia w życie na powołanie przewodniczącego, czyli do października 2026, a Komisja w pełnym składzie ma rozpocząć działalność w listopadzie.
Co zrobić z dodatkowym czasem
Przesunięcie terminów jest dobrą wiadomością dla harmonogramów i ryzykowną dla dyscypliny. Projekty odłożone bez wyznaczonego właściciela wracają zwykle na kwartał przed terminem, kiedy przestrzeń na negocjacje z dostawcami już się zamknęła.
| Zadanie | Termin | Dlaczego wtedy |
|---|---|---|
| Obowiązki przejrzystości z art. 50 | Ten kwartał | Już obowiązują i są stosunkowo tanie do wdrożenia |
| Inwentaryzacja i klasyfikacja pod kątem załącznika III | Do końca 2026 roku | Decyzje są jeszcze odwracalne |
| Zapisy umowne z dostawcami | Przy najbliższym odnowieniu umowy | Bez presji terminu z 2027 roku |
Taka kolejność kosztuje niewiele, a usuwa większość ryzyka, które zwykle ujawnia się w ostatnim momencie. Inwentarz, klasyfikację i harmonogram zgodności przygotowujemy w ramach pakietu Strategia AI.
Najczęstsze pytania
Co zaczęło obowiązywać 2 sierpnia 2026?
Pozostała część rozporządzenia 2024/1689, w tym obowiązki przejrzystości z art. 50: informowanie o rozmowie z AI i oznaczanie treści syntetycznych. Wymogi dla systemów wysokiego ryzyka przesunięto.
Czy systemy AI w rekrutacji są wysokiego ryzyka?
Mogą być. Załącznik III pkt 4 obejmuje m.in. filtrowanie zgłoszeń i ocenę kandydatów, a o kwalifikacji rozstrzyga analiza konkretnego zastosowania. Pełne wymogi obowiązują od 2 grudnia 2027.
Jakie kary grożą małej firmie?
Te same progi co dużym firmom, ale wobec małych i średnich przedsiębiorstw stosuje się niższą z dwóch wartości: kwoty stałej albo procentu obrotu (art. 99 ust. 6).
Footnotes
-
Rozporządzenie (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 zmieniające rozporządzenie (UE) 2024/1689 (tzw. Digital Omnibus on AI), Dziennik Urzędowy UE z 24 lipca 2026: https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/1744/oj. ↩
-
Komisja Europejska, wytyczne do obowiązków przejrzystości z art. 50, przyjęte 20 lipca 2026: https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/guidelines-transparency-obligations-providers-and-deployers-ai-systems. ↩
-
Rozporządzenie (UE) 2024/1689, artykuł 99, w wersji skonsolidowanej po nowelizacji 2026/1744 (progi kar bez zmian): https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/2026-07-27/eng. ↩
-
Ustawa z dnia 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003: https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/1003/ogl/pol. ↩
Treści na blogu mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady prawnej, podatkowej ani indywidualnego doradztwa biznesowego. Zakres naszych usług opisuje regulamin.
Zobacz pakiet: Strategia AI